Każdemu smakuje inna kawa. Jedni cenią espresso, a inni nie wyjdą rankiem z domu, jeśli nie wypiją filiżanki kawy z mlekiem. Dlatego warto testować kawy ziarniste w poszukiwaniu ulubionej mieszanki. Na smak kawy w filiżance wypływają nie tylko indywidualne preferencje, ale również rodzaj ekspresu do kawy, grubość zmielonych ziaren, rodzaj żaren w młynku, temperatura i czas zaparzania oraz woda. Kupując kawę ziarnistą do ekspresu, trzeba zwrócić uwagę na jej właściwości. Najlepiej w oparciu o następujące kryteria.
Rynek oferuje wiele rodzajów, smaków i mieszanek kaw ziarnistych. Dobra kawa jest przede wszystkim świeżo palona, szczelnie zamknięta w hermetycznym opakowaniu oraz przeznaczona do ekspresu, w jakim ma być docelowo zaparzana.
Na skróty
Wybór kawy
Kupując kawę ziarnistą, trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę, do jakiego rodzaju zaparzania jest polecana przez producenta. Takie oznakowanie umieszczane jest na opakowaniu. Z informacji wynika, czy dana mieszanka lub kawa jednorodna jest odpowiednia do ekspresu przelewowego, ekspresu kolbowego czy kawiarki.
O jakości naparu decyduje również świeżość kawy. Świeżo palona kawa ziarnista jest pełna intensywnych aromatów i głębokiego smaku. W ziarnach znajdują się lotne związki odpowiadające za nuty owocowe, czekoladowe czy orzechowe. To właśnie one nadają napojowi jego charakterystyczny profil smakowy. Kupując kawę w sklepie, powinniśmy szukać na opakowaniu daty wypalenia ziaren. Jeśli jej nie ma, może to znaczyć, że została wypalona dawno temu. Najczęściej jest to spotykane wśród kaw dużych producentów.
Jedynym sposobem na smakowanie świeżej kawy jest kupowanie jej tam, gdzie została wypalona, w niewielkich ilościach, aby przechowywać ją możliwie jak najkrócej. Idealnym rozwiązaniem jest mielenie kawy na chwilę przed zaparzeniem. Zmielona kawa szybciej traci aromat i smak niż ta w ziarnach. Jeśli więc pijesz mniej kawy, kupuj mniejsze opakowania.
Rodzaje ziaren
Niezależnie od metody zaparzania duże znaczenie dla smaku kawy mają ziarna, z których korzystasz. Do indywidualnych preferencji smakowych dopasujesz gatunek, pochodzenie i stopień palenia ziaren. W sklepach i palarniach możemy wybierać między różnymi rodzajami arabiki czy robusty, które różnią się smakiem, aromatem, poziomem kofeiny, warunkami uprawy i ceną.
Arabica ma zwykle słodszy, bardziej miękki i kwaskowy smak z nutami owocowymi. Natomiast robusta wyróżnia się mocniejszym, ostrzejszym smakiem, z orzechowym posmakiem. Zawiera dwa razy więcej kofeiny niż arabica i ogólnie jest uważana za gorszej jakości kawę. Niektóre robusty są jednak wysokiej jakości i cenione są szczególnie w espresso ze względu na głęboki smak i dobrą piankę. Wiele kaw dostępnych w sprzedaży stanowi mieszankę obu tych odmian.
Aromat kawy
Każda kawa ma swój unikalny bukiet aromatyczny, który powstaje w wyniku procesu palenia. Im dłużej ziarna leżą, tym więcej nut smakowych zanika. Przede wszystkim znikają delikatne akcenty owocowe, kwiatowe i karmelowe. Kawa traci również na słodyczy, a jej smak staje się bardziej papierowy i nijaki. Dodatkowo zanika jej naturalna oleistość, co sprawia, że napar staje się mniej aksamitny w konsystencji.
Zmielona kawa traci świeżość znacznie szybciej niż całe ziarna. Proces ten przyspiesza utlenianie, co powoduje, że aromaty uciekają niemal natychmiast. Nieświeża kawa ma kilka charakterystycznych cech. Po pierwsze, jej zapach jest słabszy, mniej intensywny, czasem wręcz nijaki. Po drugie, po zaparzeniu może mieć gorzki, kwaskowaty posmak oraz wodnistą konsystencję. Brakuje jej również głębi i bogactwa aromatów.
Ekspres do kawy
Wynalezienie pierwszego ekspresu do kawy przypisuje się Angelo Moriondo. Turyński przedsiębiorca w 1884 otrzymał patent na urządzenie wykorzystujące wodę i parę wodną do parzenia kawy. Wynalazca pokazał swoje dzieło na Turin General Exposition, ale nie pozostało po tym żadne zdjęcie lub inny dokument. Nie wiadomo więc czy wynalazek wszedł do produkcji.
Schemat działania urządzenia wykorzystał na początku XX wieku mediolańczyk Luigi Bezzera, który w 1901 opracował swój pierwszy ekspres, gdzie bojler z wodą był podgrzewany za pośrednictwem palników. Coraz cieplejsza woda parowała, tworząc coraz wyższe ciśnienie, które w pewnym momencie pozwalało wydostać się podgrzanej wodzie przez zawór, pod którym podpięta była kolba z kawą.
Zanim doszło do zaparzenia woda przepływała przez małą chłodnicę, która obniżała temperaturę do ok. 90 st. C. Urządzenie miało jednak dużą wadę, gdyż grzanie odbywało się za pomocą otwartego płomienia. Dlatego ogromne problemy sprawiała kontrola temperatury i ciśnienia wody. Rok później prawa patentowe odkupił do Bezzera Desidero Pavoni, który wprowadził do projektu kilka ważnych ulepszeń.
Przechowywanie kawy
Najlepszym sposobem na cieszenie się świeżą kawą jest dbanie o odpowiednie warunki jej przechowywania. Aby ziarna jak najdłużej zachowały swoje walory, przede wszystkim należy trzymać je w szczelnym, nieprzezroczystym pojemniku. Największymi wrogami ziaren są wilgoć, powietrze i światło, dlatego nie powinny być one przechowywane w otwartych opakowaniach lub w lodówce, gdzie mogą pochłaniać zapachy innych produktów. Idealnym miejscem jest sucha, ciemna szafka, z dala od źródeł ciepła.
Opakowanie z ziarnami kawy powinno być wyposażone w korek wentylacyjny. Korek pozwala kawie oddawać dwutlenek węgla na zewnątrz opakowania. Jednocześnie nie przepuszcza tlenu do wewnątrz, utrzymując świeżość kawy na dłużej. Wszelkie uszkodzenia opakowania wpływają na wietrzenie się ziaren.
