Kawa jest jednym z najpopularniejszych napojów na świecie. Według badań, pije ją około 80 proc. osób dorosłych, które spożywają około 2 mld filiżanek napoju dziennie. Filiżanka tego naparu w codziennej diecie wpływa pozytywnie na nasze zdrowie i samopoczucie. Dzięki obecności kofeiny kawa działa pobudzająco na organizm. Na krótko podnosi ciśnienie, przyspiesza akcję serca, organizm staje się lepiej dotleniony, zanika uczucie zmęczenia. To może mieć niebagatelny wpływ na trening sportowców.
Kawa jest napojem niezwykle popularnym chyba w każdym zakątku świata. Niestety, istnieje wiele niesprawiedliwych mitów, które stawiają ją w złym świetle. Wbrew narosłym stereotypom kawa nie powoduje odwodnienia, nie wypłukuje magnezu, nie powoduje chorób serca i osteoporozy oraz nie zwiększa ryzyka nowotworów.
Na skróty
Czy kawa wzmacnia organizm
Napar z ziaren kawowca jest bogaty w dużą ilość składników odżywczych. W kawie znajduje się wiele witamin i minerałów, takich jak witamina B3, magnez, potas i chrom. Badania naukowe wykazują, że kawa obfituje w antyoksydanty, które chronią nasze komórki przed uszkodzeniem spowodowanym przez wolne rodniki. Dlatego uważa się, że spożywana w umiarkowanych ilościach kawa ma korzystny wpływ na nasze zdrowie.
Działanie kawy jest korzystne dla układu sercowo-naczyniowego. Zmniejsza ryzyko rozwoju chorób serca i udaru mózgu, choć z umiarem powinny po nią sięgać osoby z nadciśnieniem. W wielu pracach naukowych stwierdzono niższe zagrożenie rozwojem nowotworów, które ma być wynikiem picia kawy. Według tych badań, ryzyko zachorowania na raka wśród kawoszy jest o 13 proc. niższe niż u osób, które sięgają po kawę rzadko lub wcale (głównie profilaktyka raka wątroby i jamy ustnej).
Czym jest kofeina
Nawet dziecko wie, że kawa jest napojem o dużej zawartości kofeiny, najpopularniejszej naturalnej substancji pobudzającej. Ten organiczny związek chemiczny (alkaloid purynowy) występuje nie tylko w ziarnach kawy, kakaowca, owocach guarany, liściach herbaty i yerba mate, ale w kilkudziesięciu innych roślinach.
Kofeina w stanie czystym jest białym, gorzkim proszkiem. Zawiera znaczne ilości teobrominy, która rozszerza naczynia krwionośne i wpływa pozytywnie na pobudzenie organizmu, a tym samym na wzrost koncentracji, refleksu i poprawę nastroju. Poprzez działanie na korę mózgową powoduje lepsze skupienie uwagi, zmniejsza zmęczenie i senność. Regularne picie naparu z ziaren kawowca wpływa pozytywnie m.in. na nasze kości, mięśnie, serce, ciśnienie krwi, proces przemiany materii oraz proces regulacji poziomu cukru.
Czy kofeina jest zdrowa
Niektóre badania wskazują, że kofeina poprawia logiczne myślenie i pamięć. Jest stosowana w lekach przeciwbólowych, gdyż łagodzi ból i napięcie oraz wpływa na uwalnianie dopaminy, hormonu odpowiedzialnego za uczucie zadowolenia. Trzeba jednak pamiętać, że nadużywanie kawy może prowadzić do problemów z bezsennością, niestabilnością emocjonalną, nagłymi spadkami energii, drżeniem rąk czy nieprzerwanym niepokojem.
Nadużywanie kofeiny zawartej w kawie może być przyczyną silnego uzależnienia. W razie odstawienia osoba uzależniona spotka się z takimi objawami, jak bóle głowy, drażliwość, problemy z koncentracją czy nadmierne zmęczenie.
Kofeina a uprawianie sportu
Napar z ziaren kawowca może znacznie wpływać na zwiększenie wydolności fizycznej, gdyż kofeina działa stymulująco na układ nerwowy, co bezpośrednio przekłada się na zwiększenie poziomu energii i zmniejszenie poczucia zmęczenia. Bardzo często ludzie trenujący spożywają kawę przed treningiem, co pozwala im na bardziej wydajne, efektywne i intensywne wykonywanie ćwiczeń.
Kawa zawiera przeciwutleniacze, które pomagają chronić komórki przed uszkodzeniem oksydacyjnym. Uszkodzenie to jest jednym z czynników, który może powodować zmęczenie mięśni oraz zmniejszenie wydolności fizycznej. Spożywanie kawy może więc znacznie pomóc w redukcji tego problemu. Aktywność fizyczna w większości przypadków wykorzystuje tłuszcz jako źródło energii podczas treningów. Badania sugerują, że wypicie tylko jednej kawy dziennie powoduje zwiększone spalanie tłuszczów, co istotnie wpływa na polepszenie aktywności fizycznej.
Kofeina dla sportowców
Kofeina może przynosić świetne rezultaty w sporcie. Należy jednak stosować ją rozważnie, aby nie doprowadzić do nadmiernego przyzwyczajenia się organizmu. Ile kofeiny zawiera kawa? Przyjmuje się, że filiżanka kawy (200 ml) zawiera 80-140 mg kofeiny, filiżanka cappuccino ok. 40 mg, filiżanka czarnej herbaty ok. 50 mg, napój energetyzujący (250 ml) ok. 90 mg, cola (250 ml) 30-50 mg, a czekolada (100 g) 10-70 mg.
Za optymalną ilość kofeiny, która zwiększa możliwości wysiłkowe organizmu, uważa się dawkę 3-6 mg na kilogram masy ciała. Dla zdrowej dorosłej osoby bezpieczna dzienna dawka kofeiny wynosi około 400 mg. Odpowiada to mniej więcej 4-6 filiżankom kawy. Zbyt wysokie dawki kofeiny obniżają jednak wydajność organizmu, a także powodują drgawki mięśni i uczucie niemocy.
Kawa bezkofeinowa
Kawa bez kofeiny polecana jest wszystkim tym, którzy cenią walory smakowe, ale z przyczyn zdrowotnych nie mogą pić napojów pobudzających. Do tej grupy należą m.in. osoby cierpiące na bezsenność, schorzenia serca czy nerek oraz mające kłopoty z opanowaniem stanów emocjonalnych. Picie kawy bezkofeinowej rekomendowane jest również kobietom karmiącym piersią.
